Statines en geheugenverlies — het is een combinatie die de farmaceutische industrie en haar trouwe bondgenoten in de mainstream media liever niet in dezelfde zin zien verschijnen. Toch heeft een nieuwe, peer-reviewed studie gepubliceerd in het wetenschappelijk tijdschrift Frontiers in Pharmacology precies die verbinding blootgelegd: na analyse van twintig jaar aan meldingen bij de Amerikaanse geneesmiddelenautoriteit FDA zijn significante signalen gevonden die vier veelgebruikte statines koppelen aan geheugenverlies. Het zwijgen in de grote media is sindsdien oorverdovend.
Twee decennia aan data onder de loep
De studie analyseerde gegevens uit het FDA Adverse Event Reporting System (FAERS), een enorme database met meldingen van vermoedelijke bijwerkingen van geneesmiddelen ingediend tussen 2005 en 2025. Na het verwijderen van dubbele meldingen werkten de onderzoekers met meer dan 18,6 miljoen gevallen. Daaruit destilleerden zij 56.401 meldingen met betrekking tot zeven verschillende statines. Van deze meldingen hadden 1.108 gevallen betrekking op geheugenverlies.
Via vier onafhankelijke statistische methoden onderzochten de wetenschappers of deze aandoening opvallend vaker dan verwacht werd gemeld in combinatie met specifieke statines. Vier middelen gaven bij alle vier de testmethoden een significant signaal af: atorvastatine, simvastatine, pravastatine en lovastatine. Lovastatine sprong er het meest uit — geheugenverlies werd daarbij bijna zeven keer vaker gerapporteerd dan op basis van de totale database verwacht mocht worden. Simvastatine en pravastatine scoorden bijna vijf keer zo hoog, atorvastatine bijna drie keer.
De FDA erkende al in 2012 dat er meldingen binnenkwamen van cognitieve problemen — waaronder geheugenverlies en verwardheid — bij statinegebruikers. Destijds konden de autoriteiten echter geen duidelijke koppeling leggen met een specifiek medicijn. De nieuwe studie doet dat nu wél, op basis van twintig jaar aan aanvullende data.
Miljoenen mensen slikken dit elke dag
De maatschappelijke relevantie van deze bevindingen kan nauwelijks worden overschat. Atorvastatine is het meest voorgeschreven geneesmiddel in de Verenigde Staten — in 2024 alleen al werden er zo’n 116 miljoen recepten voor uitgeschreven aan bijna 30 miljoen patiënten. Statines als groep worden door tientallen miljoenen mensen dagelijks geslikt, in de VS maar ook in Europa.
Als er ook maar een reële kans bestaat dat deze middelen bij een deel van de gebruikers geheugenproblemen veroorzaken, dan is dat een volksgezondheidskwestie van de eerste orde. Patiënten die onverklaarbaar geheugenverlies ervaren terwijl zij statines gebruiken, hebben recht op eerlijke informatie en verdienen het serieus te worden genomen door hun arts. Dat is op dit moment lang niet altijd het geval.
De mainstream media kijken de andere kant op
Wat deze zaak extra pikant maakt, is de stilte die is gevallen in de grote nieuwsmedia. Een studie die twintig jaar aan FDA-gegevens analyseert, betrekking heeft op de meest voorgeschreven pil van Amerika, en gepubliceerd is in een gerenommeerd wetenschappelijk tijdschrift — en toch nauwelijks aandacht krijgt. Dat is geen toeval. Wanneer een experimenteel medicijn veelbelovende resultaten laat zien, verschijnen er internationale koppen nog vóórdat de risico’s zijn onderzocht. Maar een veiligheidssignaal bij een bewezen kassakraker van de farma? Dat nieuws haalt de voorpagina niet.
Ter vergelijking: een Britse studie die eerder dit jaar concludeerde dat statines de meeste bijwerkingen vermeld op hun bijsluiter niet veroorzaken — inclusief geheugenverlies — werd breed uitgemeten in internationale media. De tegenstudie werd nagenoeg genegeerd. Dat is geen journalistiek, dat is pr voor de farmaceutische industrie.
Cholesterol: niet de vijand die je wordt voorgehouden
Er is nog een dimensie die in het publieke debat zelden aan bod komt. Cholesterol wordt stelselmatig gepresenteerd als een gevaarlijke stof die tot een minimum moet worden teruggedrongen. Maar dat beeld klopt niet. Cholesterol is een essentieel onderdeel van het menselijk lichaam. Het speelt een cruciale rol in celwanden en is van bijzonder belang voor de hersenen. Hoewel de hersenen slechts zo’n twee procent van het lichaamsgewicht uitmaken, bevatten ze ongeveer een kwart van alle cholesterol in het lichaam. De consequenties van het agressief verlagen van dit stofje bij gezonde mensen zijn dan ook lang niet zo onschuldig als de industrie wil doen geloven.
Veertien jaar nadat de FDA voor het eerst melding maakte van cognitieve bijwerkingen bij statinegebruikers, stelt de eigen database van deze toezichthouder nog steeds dezelfde verontrustende vragen. Het wordt tijd dat ze luid genoeg worden gesteld om gehoord te worden.
Cholesterol speelt niet alleen een cruciale rol in celwanden en voor het belang van de hersenen, het is ook heel belangrijk voor het omzetten van zonnestralen in vitamine D in de huid. Zonder cholesterol geen omzetting. De helft van de bevolking hebben een tekort aan vitamine D. Statines zijn echt niet nodig. Aan je gezondheid werken is belangrijker met dat te eten wat voor jouw gezondheid belangrijk is.
Dat heb ik altijd vermoed dat geheugenverlies. Het schijnt ook een oude test te zijn. Er is wel een nieuwe generatie statines en ze kunnen dna testen. Opt-out dan eisen. Ezetimibe o.a.. alles is een keuze. Q10 innemen sowieso. Net begonnen met Berberine phyto variant. Heb FH (familaire). ApoB en LP(a) zijn belangrijke markers. Gewicht en beweging ook. Roodlicht/Far red therapie voor bloeddruk. Lever schoonhouden.
Ik overleef het wel.