Man wobt RIVM: stelling over pandemie van de ongevaccineerden 'uit de duim gezogen'

Vier jaar (!) deed men erover om het Wob-verzoek af te handelen.

Foto: Vysotsky CC BY-SA 4.0

In oktober 2021 stelde het RIVM dat ‘vier op de vijf COVID-19-patiënten op de ic niet gevaccineerd is’. Kort daarna werd de verplichtstelling van de coronapas uitgebreid. De beeldvorming van de ‘pandemie van de ongevaccineerden’ droeg bij aan het draagvlak van de QR-codes.

André van Delft besloot een Wob-verzoek in te dienen en na vier jaar blijkt het RIVM die stelling ‘uit de duim te hebben gezogen’.

Van Delft deed op 15 oktober 2021 met de Wet openbaarheid van bestuur (Wob) een verzoek om informatie openbaar te maken over het onderzoek dat ten grondslag ligt aan deze bewering van het RIVM.

Woensdag 3 december, vier jaar later, kwam het verlossende antwoord: ‘Uw verzoek heeft betrekking op informatie die niet in bestaande documenten aanwezig is. Daarom wijs ik uw verzoek om informatie af’. Met andere woorden: we hebben die informatie niet.

De overheid lijkt dus zelf de hoofdproducent van desinformatie te zijn, merkt statisticus Herman Steigstra op. “En cynisch: 4 op de 5 ‘niet gevaccineerd’ op de ic werd dus niet getroffen door een vaccin waarvan ‘veilig’ slechts een marketingtruc was.”

Gezondheidswetenschapper Yvonne Simons voegt toe: “In sommige ziekenhuizen zagen ze zelfs het tegenovergestelde. Alle patiënten op de ic waren gevaccineerd.”

“De patiënten die wij in GZA nu op de ic hebben liggen – ik heb het gisteren nog nagekeken – die zijn eigenlijk allemaal gevaccineerd,” zei bijvoorbeeld Kristiaan Deckers, hoofdarts van de Gasthuiszusters in Antwerpen (GZA), tegen de regionale tv-zender ATV.

Ook elders in België lagen er voornamelijk gevaccineerden in het ziekenhuis. “De patiënten die wij opnemen zijn meer en meer gevaccineerde patiënten,” zei Jo Leysen, directeur van het Algemeen Ziekenhuis Turnhout, in gesprek met de regionale zender RTV. “Ik weet dat men soms andere geruchten hoort, maar de grote meerderheid van de patiënten die wij nu opnemen, zijn gevaccineerde mensen.

Wat wil nu het geval? Ferdi Tuinman diende in 2022 een Wob-verzoek in over precies hetzelfde RIVM-bericht. Hij ontving wél stukken, en daaruit bleek dat er is gegoocheld met de cijfers en dat toenmalig minister De Jonge dit wist.

Ten eerste was er druk vanuit het ministerie van De Jonge om dit bericht te publiceren. Een medewerker van het RIVM schrijft op 13 oktober 2021 in een e-mail over ‘een nieuwe bestelling’ van de minister.

Van een deel van de ziekenhuispatiënten was de vaccinatiestatus onbekend. Iemand stelde vervolgens voor om de categorie ‘onbekend’ maar gewoon ‘niet gevaccineerd’ te noemen. Daarbij komt dat mensen die geen toestemming gaven om de vaccinatiestatus te delen, geteld konden worden als ‘ongevaccineerd’. “Belangrijke beperking,” merkte een RIVM-medewerker op.

Tegenover minister De Jonge werd de zorg geuit dat voor een belangrijk deel de vaccinatiestatus onbekend is. “Voorstel is om het te presenteren met de onbekenden eruit gelaten,” aldus een RIVM-medewerker op donderdag 14 oktober.

Een andere medewerker van het RIVM vond dit ‘op het randje’. “Dan wel erbij vermelden dat dit is op basis van de patiënten met bekende vaccinatiestatus.”

Er werd ook gegoocheld met de cijfers. Zo kwam de status ‘volledig gevaccineerd’ met een mRNA-vaccin pas 14 dagen na de tweede prik.

Tuinman concludeerde: “Het persbericht zorgde voor draagvlak voor het coronatoegangsbewijs. Maar er zat druk achter van De Jonge, die het bericht ‘bestelde’ en zich bemoeide met statistische keuzes. Kort daarna moesten we overal onze QR tonen.”

“Deze Wob lijkt mij toch wel één van de meest brisante. Gegoochel met cijfers over vaccinatiestatus om Hugo’s ‘pandemie van de ongevaccineerden’ te onderbouwen. RIVM medeplichtig, ondanks zichtbare gewetensbezwaren,” reageerde data-analist Cees van den Bos.

“Deze vervalste statistieken werden destijds door pers en Rijk gebruikt om ongevaccineerde burgers op te jagen. Schokkend,” voegde data-analist Daniël van der Tuin toe.