Europarlementariër slaat alarm: 'Dit moest stilletjes gebeuren, omdat men wist dat mensen hier massaal tegen zouden protesteren'

Volgens de politica heeft Brussel Europese burgers en boeren misleid over de werkelijke gevolgen van de overeenkomst.

Foto: Ursula von der Leyen (© European Union, 2025 CC BY 4.0)

De Poolse Europarlementariër Ewa Zajączkowska-Hernik heeft de Europese Commissie en Commissievoorzitter Ursula von der Leyen scherp aangevallen over de uitvoering van de omstreden handelsdeal met de Zuid-Amerikaanse Mercosur-landen. Volgens de politica heeft Brussel Europese burgers en boeren misleid over de werkelijke gevolgen van de overeenkomst en worden vanaf 1 mei de poorten opengezet voor een grote stroom goedkoop Zuid-Amerikaans rundvlees.

In een uitgebreid bericht op sociale media spreekt Zajączkowska-Hernik van “leugens” en “schandalen” rond de Mercosur-deal. Volgens haar heeft de Europese Commissie cruciale wijzigingen in de importregels stilzwijgend doorgevoerd, zonder de publieke opinie daarover te informeren.

Tienduizenden tonnen rundvlees zonder invoerheffing

De Europarlementariër stelt dat Brussel eerder had beloofd dat de Europese Unie in het kader van de Mercosur-overeenkomst verspreid over zes jaar maximaal 99.000 ton rundvlees uit Zuid-Amerika zou toelaten. Nu blijkt echter dat al op de eerste dag van de nieuwe regeling bijna 60.000 ton rundvlees toegang krijgt tot de Europese markt.

Daarmee wordt de markt veel sneller en veel omvangrijker opengesteld dan eerder aan Europese boeren is voorgespiegeld.

Daarnaast wijst Zajączkowska-Hernik erop dat op deze import tot nu toe een invoerheffing van ongeveer 20 procent rustte, maar dat die per direct is teruggebracht naar nul. Dat betekent dat Zuid-Amerikaans vlees aanzienlijk goedkoper de Europese markt op kan komen en daardoor direct concurrerend wordt met producten van Europese veehouders.

Volgens de Poolse politica dreigt dit met name voor boeren in landen als Polen desastreuze gevolgen te hebben. Zij spreekt van een “snelle uitputtingsslag” tegen Europese producenten.

Controle over exporteurs uit handen gegeven

Nog zorgwekkender noemt Zajączkowska-Hernik het feit dat de Europese Commissie de bevoegdheid heeft opgegeven om zelf te bepalen welke bedrijven uit Mercosur-landen voedsel naar de EU mogen exporteren.

In plaats daarvan kunnen overheden in onder meer Brazilië en Argentinië voortaan zelf aanwijzen welke producenten worden toegelaten tot de Europese markt en in welke hoeveelheden zij mogen leveren.

Dat betekent dat Brussel de selectie van exporteurs feitelijk in handen legt van landen waarvan de voedselcontrole juist ter discussie staat.

De Europarlementariër verwijst daarbij naar eerdere Europese audits waaruit is gebleken dat Brazilië onvoldoende toezicht houdt op de kwaliteit van voedsel dat naar de Europese Unie wordt uitgevoerd. Tegen die achtergrond noemt zij het “onbegrijpelijk” dat de Commissie vrijwillig afstand doet van extra controle.

Besluitvorming achter gesloten deuren

Volgens Zajączkowska-Hernik zijn de nieuwe importvoorwaarden bovendien vrijwel geruisloos ingevoerd. Onder verwijzing naar berichtgeving van het Franse weekblad Le Point stelt zij dat de relevante documenten op 22 april zijn aangenomen, zonder dat hierover breed is gecommuniceerd.

Dat de wijzigingen slechts enkele dagen voor de inwerkingtreding bekend werden, ziet zij als bewijs dat Brussel bewust heeft geprobeerd de maatschappelijke onrust te beperken.

“Dit moest stilletjes gebeuren, omdat men wist dat boeren en consumenten hier massaal tegen zouden protesteren,” zegt ze.

Zorgen over voedselveiligheid

Naast de economische impact benadrukt de Poolse politica vooral de risico’s voor de volksgezondheid. Zij wijst op een reeks recente incidenten met Zuid-Amerikaanse voedselimporten, waaronder:

• 62 ton Braziliaans rundvlees waarin kankerverwekkende stoffen werden aangetroffen;

• uit Argentinië afkomstige zonnebloemproducten met pesticidengehalten die ruim boven de norm lagen;

• en meer dan 600 kilo rundvlees uit Uruguay waarin hormonen zijn gevonden.

Deze gevallen tonen aan dat de controles in Mercosur-landen tekortschieten en dat Europese consumenten mogelijk worden blootgesteld aan producten die niet aan de strenge EU-normen voldoen, waarschuwt Zajączkowska-Hernik.

Dat de Europese Commissie juist onder die omstandigheden de import versoepelt, noemt zij “een directe bedreiging voor de voedselveiligheid”.

“Brussel offert boeren op voor Duitse export”

Zij stelt dat de deal in werkelijkheid vooral bedoeld is om de exportbelangen van grote Europese industriële economieën - met name Duitsland - te dienen.

Volgens haar worden Europese boeren en consumenten opgeofferd zodat Duitse fabrikanten gemakkelijker machines, voertuigen en andere industriële producten kunnen afzetten op de Zuid-Amerikaanse markt.

Daarmee betaalt de Europese landbouwsector de prijs voor een handelsstrategie die vooral ten goede komt aan de sterkste economieën binnen de Europese Unie.

Oproep tot verwerping van de deal

Zajączkowska-Hernik concludeert dat de recente ontwikkelingen haar eerdere waarschuwingen bevestigen en dat de Mercosur-overeenkomst volledig moet worden afgewezen.

De deal vormt niet alleen een juridische en democratische ontsporing, maar ook een directe bedreiging voor de bestaanszekerheid van Europese boeren, de voedselsoevereiniteit van de EU en de gezondheid van Europese consumenten, stelt ze.

Zij roept daarom zowel het Europees Hof van Justitie als individuele lidstaten op om zich tegen verdere uitvoering van de overeenkomst te verzetten.

Met Polen voorop, zo stelt zij, moet Europa een duidelijke grens trekken tegen een door Brussel doorgedrukte handelsagenda ten koste van landbouw, volksgezondheid en voedselveiligheid.